Tweet

Sitemap Copyright © Studio Artist X 2004-2011, KvK nr. 34202110

Kleurmodellen

Kleurmodellen Photoshop tutorial, RGB, CMYK en Lab kleuren model.

Auteur: Alexander Vidakovic
Datum publicatie: 03-10-2004, laatst gewijzigd: 27-02-2008
Software versie: 7.0
Moeilijkheidsgraad: Eenvoudig
Doelgroep: Startende vormgever
De kleurmodellen zijn min of meer net zo oud als mensheid. Behalve in kunst, hebben de kleuren ook in Psychologie inmiddels flink aan terrein gewonnen en kijkt men verder dan kleurmodellen alleen, maar wat Photoshop betreft hebben we het hoofdzakelijk over drie kleurmodellen, namelijk: RGB, CMYK en LAB.

RGB kleuren

Uw monitor kan slechts RGB kleuren weergeven. RGB staat voor: Red, Green en Blue. Zoals op de afbeelding onderaan te zien is, is de RGB kleur omvang aanzienlijk groter dan CMYK. RGB zult u tegen komen bij het bewerken van afbeeldingen voor het Web of bijvoorbeeld bij PowerPoint presentaties. RGB wordt gedefineerd met cijfers van 0-255. Met een combinatie van: R=0, G=0, B=0 bijvoorbeeld, krijgt u zwart. Met R=255, G=255, B=255, krijgt u dus wit. Alle andere kleuren zitten ergens tussenin.

afbeelding kleurcombinaties in photoshop rgb modus
Kleurcombinaties in photoshop rgb modus

Eén kleur kan (qua helderheid) variëren tussen 0-255. Richting 0 wordt een kleur donkerder, terwijl richting 255, een kleur steeds veller wordt. Met een combinatie van R=255, G=0 en B=0 krijgt u velrood. Naarmate R cijfer omlaag gaat, zal rood steeds donkerder worden. Kortom betekent dit dat één kleur in RGB modus, 255 kleurniveaus kan hebben. Bij elkaar (255x255x255) ruim 16 miljoen kleurcombinaties.

#FF0000 is een hexadecimale code voor rood in Html. Met de code:
<font color="#FF0000">krigt u rood</font> op uw webpagina.

CMYK kleuren

CMYK staat voor: Cyan, Magenta, Yellow en Kara (Black). Wellicht bent u in bezit van een deskjet printer die vier aparte kleurpatronen ondersteunt. Dit begrip is u dan niet geheel vreemd. Dit kleurmodel zult u per definitie in DTP wereld tegen komen. In CMYK draait het om percentage van elke kleur inkt (0-100%). Met Cyan=80%, en Yellow=100% (Magenta en Black blijven beide op 0%), krijgt u een felle Open Handel logo kleur. Niet die op het scherm dat u te zien krijgt (RGB), maar die op de promotie kaartjes.

substractive additive kleuren model
Substractive & additive kleuren model

Cyan, Magenta en Yellow (CMY), noemt men ook Substractive kleuren. Met onderling mengen van twee kleuren, kijgen wij Additive kleuren (RGB).

Theoretisch zou een kombinatie van Yellow, Magenta en Cyan zwart geven, maar omdat de kleuren in praktijk niet echt zuiver zijn, krijgt u een vieze donkere olijfgroene/bruine kleur. Zwart wordt dan als extra meegemengd.

LAB

LAB heeft het grootste omvang en bevat zowel RGB als CMYK. Het is een bemiddelingsmodel tussen RGB en CMYK. Photoshop gebruikt het LAB model om conversies tussen CMYK en RGB uit te voeren. U zult waarschijnlijk wat vaker uw afbeeldingen converteren. Maak u zich geen zorgen. LAB is een technisch verhaal en bovendien, Photoshop doet het werk.

Uw ogen als graadmeter

Volgens de makers van Photoshop, geldt het volgende in de praktijk:

"The spectrum of colors seen by the human eye is wider than the gamut available in any color model."

Dit kan slechts één ding betekenen, namelijk: dat het menselijk oog dus de allerbreedste omvang van kleuren kent. Waarom? Simpelweg omdat het (gezonde) menselijk oog, de kleuren min of meer zuiver ziet. In hun volle glorie. Hoe u de kleuren gedrukt krijgt, is afhankelijk van o.a. de kwaliteit van inkt, papier of andere stoffen waarop iets gedrukt wordt, de machines waarmee het gedrukt wordt en tenslotte van zowel de hardwarematige als de softwarematige instellingen. Genoeg factoren om de kleuromvang te beperken.

photoshop: lab, rgb en cmyk kleurmodellen
Lab, rgb en cmyk

Oefeningen

  1. Open een blanco Photoshop RGB document (File ⇒ New, of met sneltoetsen CTRL + N). Dubbel klik op de voorgrond kleur op het Color pallet. Speel met de Color Picker over de kleuromvang heen. Observeer welke numerieke waarden onder RGB dan wel CMYK weergegeven worden.
  2. Let wel dat zodra u op de voorgrond of achtergrond kleur van de Tools menu, of op Color pallet dubbel geklikt heeft en de Color Picker venster open gaat, er tegelijk op de Tools menu, Color Picker (als gereedschap) automatisch geselecteerd wordt.
  • Probeer via het hoofdmenu via ⇒ ImageMode, om de beurt CMYK en RGB kleurmodel (van uw afbeelding) te wijzigen. Op deze manier wijzigt u een afbeelding van RGB naar CMYK modus wanneer deze bijvoorbeeld naar de drukkerij toe moet. Let op: op het moment dat u zo'n actie gaat uitvoeren, gaat Photoshop in de achtergrond met LAB model aan de slag om het voor u mogelijk te maken...
  • Tips

    1. Bewaar alle (onbewerkte) scans als RGB op uw machine.
    2. Als vuistregel geldt dat u voor het Web, RGB gebruikt -en voor print/drukwerk CMYK.
    3. Beoordeel nooit een CMYK kleur op basis van de weergave op uw monitor (wanneer u in CMYK modus werkt.) Maak liever een proefprintje met uw (4 kleurige deskjet) printer om een idee te hebben welke kleur u ongeveer krijgt, als het om een drukwerk opdracht gaat.
    4. Ontwerpt u iets voor digitale print of drukwerk, zorg voor een goede (Pantone) kleurreferentie afdruk. Is het u te duur of maakt u iets wat uitsluitend bij een printservice straks uitgedraaid wordt, vraag altijd om een kleur matching uitdraai, van bijvoorbeeld: Pantone Coated Color Chart, CMY Color Chart en RGB Color Chart. Het zijn er maar drie vellen en krjgt u het vaak gratis mee... eh, als u maar er om vraagt!


    Niet gevonden hetgeen u zocht? U vind het met Google...
    Google